15 हजारांवरील पगारावर PF कापला जाणार का? जाणून घ्या सरकारचे नवे नियम

मुंबई : कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी (EPF) संदर्भात केंद्र सरकारने मोठा बदल केला आहे. कामगार आणि रोजगार मंत्रालयाने Employees’ Provident Funds Scheme, 2026 लागू केली असून, नवीन नियमांनुसार 15 हजार रुपयांपेक्षा अधिक मासिक बेसिक पगार असलेल्या कर्मचाऱ्यांसाठी EPF योगदान आता ऐच्छिक (Optional) करण्यात आले आहे. त्यामुळे कर्मचारी आणि कंपनी परस्पर संमतीने PF फक्त 15 हजार रुपयांच्या वेतनमर्यादेपर्यंत भरायचा की संपूर्ण बेसिक पगारावर भरायचा, याचा निर्णय घेऊ शकणार आहेत.

जुना नियम काय होता?
यापूर्वी Employees’ Provident Funds Scheme, 1952 अंतर्गत 15 हजार रुपयांपर्यंत मासिक बेसिक वेतन असलेल्या कर्मचाऱ्यांसाठी EPF सदस्यत्व अनिवार्य होते.

जर एखाद्या कर्मचाऱ्याचा बेसिक पगार 15 हजार रुपयांपेक्षा जास्त असेल आणि तो EPF योजनेत सामील झाला असेल, तर कर्मचारी आणि कंपनी या दोघांनाही त्याच्या संपूर्ण बेसिक वेतनावर PF योगदान द्यावे लागत होते. उदाहरणार्थ, एखाद्या कर्मचाऱ्याचा बेसिक पगार 50 हजार रुपये असल्यास, त्याच संपूर्ण रकमेवर PF कपात केली जात होती.

नवीन नियमांमध्ये नेमका काय बदल झाला?

नवीन नियमांनुसार, जर कर्मचाऱ्याचा बेसिक पगार सरकारने निश्चित केलेल्या वेतनमर्यादेपेक्षा (सध्या 15 हजार रुपये) अधिक असेल, तर PF योगदानाची गणना डीफॉल्ट पद्धतीने केवळ 15 हजार रुपयांपर्यंतच केली जाईल. याचा अर्थ, एखाद्या कर्मचाऱ्याचा बेसिक पगार 50 हजार रुपये असला, तरी कर्मचारी आणि कंपनी इच्छुक असल्यास PF कपात फक्त 15 हजार रुपयांवर करू शकतात. संपूर्ण 50 हजार रुपयांच्या पगारावर PF भरणे आता बंधनकारक राहणार नाही.

पूर्ण पगारावरही PF भरता येणार
नवीन नियमांमुळे संपूर्ण बेसिक वेतनावर PF भरण्याचा पर्याय बंद झालेला नाही. कर्मचारी आणि कंपनी दोघांचीही संमती असल्यास, पूर्वीप्रमाणेच संपूर्ण बेसिक पगारावर PF योगदान सुरू ठेवता येणार आहे. उदाहरणार्थ, एखाद्या कर्मचाऱ्याचा बेसिक पगार 35 हजार रुपये असेल आणि त्याला निवृत्तीसाठी अधिक निधी जमा करायचा असेल, तर कंपनीच्या संमतीने पूर्ण 35 हजार रुपयांवर PF भरता येईल.

EPS (पेन्शन फंड) वर काय परिणाम होणार?
नवीन नियमांमध्ये Employees’ Pension Scheme (EPS), 1995 बाबतही महत्त्वाची तरतूद करण्यात आली आहे. ज्या कर्मचाऱ्यांना अधिक वेतनावर EPS योगदानाची परवानगी आहे, त्यांच्या बाबतीत कंपनी वेतनमर्यादेपेक्षा जास्त रकमेवरही पेन्शन फंडात योगदान देऊ शकते.

कर्मचाऱ्यांकडे आता दोन पर्याय
नवीन नियमांमुळे कर्मचारी आणि कंपनीसमोर आता दोन पर्याय उपलब्ध असतील.

• PF योगदान फक्त सरकारने निश्चित केलेल्या 15 हजार रुपयांच्या वेतनमर्यादेपर्यंत ठेवणे.
• किंवा परस्पर संमतीने कर्मचाऱ्याच्या संपूर्ण बेसिक पगारावर PF योगदान सुरू ठेवणे.

यामुळे 15 हजार रुपयांपेक्षा अधिक बेसिक वेतन असलेल्या कर्मचाऱ्यांसाठी PF कपात आता अनिवार्य राहणार नाही.